0591 745 455

Icoon pinterest
Icoon google+
Icoon Instagram
Facebook logo van de facebookpagina van het Centrum Ontwikkeling en Educatie
Icoon twitter
LinkedIn icoon

Het Intelligentieonderzoek: diagnose ‘levenslang’?

Een aap met zijn poot op zijn kop alsof hij nadenkt

Intelligentieonderzoek is vaak een van de eerste stappen in het diagnostisch proces: na de intake en de zogeheten ‘anamneses’, volgt er vaak een IQ onderzoek om de capaciteiten van een jongere of kind in kaart te brengen. Uit zo’n onderzoek komen dan getallen: een getal dat iets zegt over je verbale begrip, je performale capaciteiten en natuurlijk altijd hét cijfer waarop iedereen wacht: het totale IQ.

En wat als deze tegenvalt? Wat als je blijkbaar ‘benedengemiddeld’ bent of zelfs ‘laag begaafd’? Of de andere kant op: je blijkt opeens ‘zeer begaafd’ te zijn? Nouja, dan valt er niets meer aan te doen, hè! Je presteert dan onder of boven de norm en dat is dan jouw probleem. Problem solved, next patient please!

Gelukkig komen er tegenwoordig steeds meer tegengeluiden. Organisaties en zelfs GGZ die niet meer zwart-wit denken wat betreft IQ onderzoek en verder kijken dan de labels die eraan hangen. En tevens ook kritisch kijken naar deze slechts 2 jaar geldende score. Alleen kunnen zij deze boodschap nog niet goed overbrengen aan de ‘praktijk’: de scholen, de ouders, de persoonlijk begeleiders. Waardoor kinderen en jongeren vaak nog jaren(!) tegengewerkt worden door de totaal IQ score die zij op hun 6e hebben gehaald op de dag dat zij stiknerveus waren voor deze ‘grote toets’ die bepaalde of hij of zij wel of niet op deze basisschool mochten blijven.

Zoals eerder gezegd zijn IQ scores slechts 2 jaar geldig. 1,5 zelfs, wanneer het kind of de jongere in een situatie zat waardoor de scores mogelijk lager uitvallen. Te denken valt aan ouders in scheiding, examenperiodes, depressie, wisseling van ADHD medicatie of soms zelfs een huisdier dat is overleden. De scores zijn daarnaast altijd afhankelijk van de onderzoeker: heeft het kind een klik met de onderzoeker of probeert het kind zo snel mogelijk weg te komen bij die ‘vreemde persoon’? Voelt de onderzoeker goed aan wanneer het kind op is en pauze nodig heeft, of is de onderzoeker van mening dat uitputting meegenomen is in de scores? Last but not least: is het totaal IQ wel geldig? In het geval van zogenaamd disharmonische profielen (wanneer de onderlinge indexscores te veel van elkaar verschillen*) geeft het totaal IQ geen goede informatie over de capaciteiten van het kind. Maar toch wordt hier keer op keer naar gekeken door de professionals die houvast zoeken in de begeleiding van een kind of jongere.

Selma Ruiter van de Kinderacademie**, die de normeringsonderzoeken doet voor de Nederlandse testen, heeft een prachtig artikel geschreven over de broodnodige modernisering van de interpretatie en classificatie van IQ scores. Zij pleit namelijk voor het niet vermelden van totaal IQ scores, wanneer deze niet representatief zijn. Ook pleit zij voor het vermelden van alleen de betrouwbaarheidsintervallen, in plaats van de ‘losse’ scores. Betrouwbaarheidsintervallen zijn de marges waarin je met 90% of vaak 95% zekerheid kunt zeggen dat de werkelijke IQ score tussen twee getallen ligt. Hierdoor ondervang je dat lager uitvallende scores niet de norm worden waarmee een kind voortaan wordt bekeken.

Kijk meer naar individuele indexscores en bekijk serieus de omstandigheden waarin de jongere zich bevindt tijdens het testen. Is het representatief geweest? Is het totaal IQ wel te interpreteren? Waar blonk hij in uit? Wat ging moeilijker? En waarom? Onderschat de kracht van de omgeving en band van de jongere met de onderzoeker niet. Hoewel elke test is ontworpen om deze op de meest gestandaardiseerde manier af te nemen, zijn onze kinderen en jongeren dat niet. Geef aandacht, wees kritisch en wees voorzichtig met het label dat je geeft en hoe je dit uitlegt. Want een kind is een kind, en zeker geen levenslange score.

12 december 2018

Reactie toevoegen

CAPTCHA
Deze vraag is om te controleren dat u een mens bent, om geautomatiseerde invoer (spam) te voorkomen.