0591 745 455

Icoon Instagram
Facebook logo van de facebookpagina van het Centrum Ontwikkeling en Educatie
LinkedIn icoon

Herken jij faalangst?

faalangst

Iedereen weet wel wat faalangst is en ook iedereen heeft er wel eens last van. Ik heb eigenlijk nog nooit iemand mee gemaakt die nooit last heeft van angst, in meer of mindere mate, als er iets spannends of nieuws moet gebeuren.

Een bepaalde vorm van spanning ervaren voor een bepaalde opdracht of test hoeft  niet verkeerd te zijn. Deze spanning kan je ook scherp en geconcentreerd houden.

In dit artikel wil ik graag wat dieper ingaan op faalangst. Faalangst is namelijk niet altijd duidelijk zichtbaar, maar toch is het belangrijk dat het onderkend wordt wanneer het aan de orde is.

Een leerling die:

  • Altijd opziet tegen het maken van toetsen
  • Lichamelijke klachten kan krijgen vlak voordat er toetsen komen
  • Last heeft van black-outs tijdens de toetsen

Daarvan zou je kunnen zeggen dat er faalangst in het spel kan zijn.  Op het internet kun je veel lezen over faalangst en wat kenmerkend kan zijn voor iemand met faalangst:

  • Negatief zelfbeeld, moeite met sociale contacten
  • druk en beweeglijk of heel stil en teruggetrokken
  • de gedachtenwereld draait om de volgende prestatie

Bovenstaande lijkt allemaal heel logisch en heel herkenbaar en in zo’n geval kan er misschien een faalangsttraining ingezet worden om het kind verder te begeleiden.

Toch zie ik ook heel andere vormen van faalangst.

Ik zie kinderen die zeggen niet gespannen te zijn voor toetsen of zich zorgen te maken voor toetsen.
Ik zie kinderen die helemaal geen moeite hebben met sociale contacten, die zich ogenschijnlijk makkelijk overal “bewegen”. En toch kunnen deze kinderen ook met faalangst kampen.

Faalangst kan namelijk ook heel verborgen zijn. Het is dan niet direct te herkennen en wordt zichtbaar op het moment dat je je afstemt op hele kleine signalen die het kind afgeeft. Of je merkt het aan de manier van omgaan met de leerstof die gaandeweg het begeleiden zichtbaar wordt.

Sommige kinderen zijn erg afgeleid. Ze zijn bezig met de leerstof maar dwalen voortdurend af met hun gedachten of aandacht. Of een leerling die eigenlijk door de leerstof heen vliegt alsof het niets voorstelt “piece of cake!”, maar vervolgens ontzettend veel fouten blijkt te hebben gemaakt.

En niets zo frustrerend natuurlijk als het gevoel hebben dat je alles weet en kent en vervolgens behoorlijk veel fouten maken.

Wat ik zie is dat deze kinderen geen “verbinding” met de leerstof maken. Het klinkt misschien wat vreemd, maar ik wil het proberen uit te leggen. Wanneer je bezig bent met wat je moet leren, dan moet je er ook echt met je aandacht bij zijn. Je leest het, je begrijpt het, je probeert het te reproduceren. Al deze dingen maken dat je je de lesstof eigen maakt. Je bent je dus echt aan het verdiepen in de stof. Je merkt dan ook goed wanneer je iets wel of niet begrijpt. Op het moment namelijk dat je probeert te herhalen of dat er overhoord wordt, dan merk je of je iets wel of niet weet.

Heb je last van faalangst, dan kan het zijn dat je niet in de leerstof duikt. Het zou namelijk kunnen zijn, dat wanneer je er echt mee bezig gaat, je ontdekt dat je bepaalde zaken nog niet weet of dat je bepaalde zaken niet goed begrijpt. Iemand met faalangst kan dit als zeer vervelend ervaren. Je wordt als het ware geconfronteerd met je tekortkomingen en dat is een heel vervelend gevoel.

Om dit gevoel niet te ervaren, kan het “gemakkelijker” lijken, je je er gewoon niet mee bezig te houden. Je laat dus het gevoel, het weten, de kennis van “ik weet (nog)niet alles” niet echt doordringen in jezelf.

Dat er niet mee bezig gaan is eigenlijk nooit een bewust proces. Het is een onbewust iets dat gebeurt, dat zie je dan bijvoorbeeld ook in het afgeleid worden. Kinderen kunnen wegdromen of heel snel afgeleid raken van andere zaken om hen heen.

Je kunt je voorstellen dat het “weggaan” van dat wat er speelt een aangename oplossing kan zijn in het moment, maar zodra die toets voor je neus ligt, is het natuurlijk een heel ander verhaal. Uiteindelijk word je toch geconfronteerd met een beoordeling.

Voor mensen die deze vorm van faalangst niet ervaren kan het heel vreemd schijnen en heel onlogisch om zo met, in dit geval, leerstof om te gaan. Voor leerlingen met faalangst is dit echter een gegeven.

Het vraagt veel begeleiding en aandacht om hierin bewust te worden. Tenslotte is bewustwording de eerste stap naar verandering.

Herken jij het altijd wanneer een kind faalangst heeft?

16 april 2013